Sprawy spadkowe
Poświadczenie dziedziczenia
Akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód na to, że wskazana w nim osoba jest spadkobiercą. Poświadczenie dziedziczenia w Kancelarii Notarialnej może nastąpić wyłącznie na zgodne żądanie wszystkich osób wchodzących w rachubę jako spadkobiercy ustawowi lub testamentowi. Nie obowiązuje tutaj jednak zasada właściwości miejscowej z uwagi na ostatnie miejsce zwykłego pobytu spadkodawcy lub położenia majątku wchodzącego w skład spadku, wobec czego procedura ta może zostać dokonana u wybranego notariusza, na terenie całego kraju.
Sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia poprzedza spisanie przez notariusza protokołu dziedziczenia, przy udziale wszystkich osób zainteresowanych. W wymienionym protokole, w zależności od tego ile czasu upłynęło od śmierci spadkodawcy, zamieszcza się również oświadczenia spadkowe, co do przyjęcia bądź odrzucenia spadku, tak z ustawy, jak i z testamentu. W przypadku jeśli spadkodawca pozostawił testament, przed spisaniem protokołu dziedziczenia notariusz, w obecności wszystkich osób zainteresowanych, dokonuje również czynności polegającej na otwarciu testamentu.
Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, jest więc równorzędnym dokumentem urzędowym, przy czym procedura związana z przeprowadzeniem sprawy spadkowej w Kancelarii Notarialnej jest znacznie szybsza, aniżeli postępowanie sądowe w tym przedmiocie.
Notariusz odmówi sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia m.in. w przypadku gdy:
- przed notariuszem nie stawią się jednocześnie wszystkie osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi lub gdy nie ma pomiędzy nimi zgodności co do składanych oświadczeń, gdy notariusz poweźmie wątpliwość co do osoby spadkobiercy i wysokości nabywanych przez niego udziałów w spadku, jak również gdy w toku prowadzonego postępowania ujawnią się okoliczności wskazujące na to, że spadkodawca pozostawił inne niż przedkładane testamenty, które nie zostały otwarte lub ogłoszone,
- spadek został otwarty przed dniem 01 lipca 1984 roku,
- dziedziczenia następuje na podstawie testamentów szczególnych,
- spadkobiercą ustawowym jest Gmina lub Skarb Państwa,
- spadkodawca w chwili śmierci pozostawał cudzoziemcem lub nie posiadał żadnego obywatelstwa, nie zamieszkiwał w Rzeczypospolitej Polskiej, albo gdy w skład spadku wchodzą prawa rzeczowe lub nieruchomość położona poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.
Dział spadku
Z chwilą otwarcia spadku tj. z chwilą śmierci spadkodawcy, aż do momentu dokonania działu spadku, spadkobiercom przysługują wyłącznie określone ułamkowo udziały w przedmiotach należących do spadku, których wysokość określa treść aktu poświadczenia dziedziczenia, sporządzonego przez notariusza lub prawomocnego postanowienia sądu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku.
Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe, zaś od chwili działu spadku ponoszą odpowiedzialność za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów. Oznacza to, że do chwili działu spadku wierzyciele mogą żądać spełnienia świadczenia od jednego ze spadkobierców, od niektórych spadkobierców lub od wszystkich spadkobierców łącznie. Dopiero od momentu zawarcia umowy o dział spadku spadkobiercy zaczynają odpowiadać za długi spadkowe w stosunku do wielkości ich udziałów w spadku, a więc od tego momentu wierzyciele mogą dochodzić swoich roszczeń od spadkobiercy tylko części długu odpowiadającej nabytemu przez niego udziałowi.
Dział spadku może nastąpić w drodze orzeczenia sądu lub w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego, pod warunkiem, że na dokonanie działu spadku wyrażają zgodę wszyscy spadkobiercy.
Dział spadku jest czynnością prawną, która polega na podziale majątku spadkowego poprzez dotychczasowych spadkobierców ustawowych lub testamentowych. Dział spadku umożliwia spadkobiercom rozdzielenie składników wchodzących w skład spadku wedle ich uznania. Może zostać dokonany na rzecz konkretnych osób, odpłatnie tj. z obowiązkiem dokonania spłaty, jak również nieodpłatnie. Może zostać dokonany jako całkowity (jeśli obejmuje cały spadek) lub częściowy (jeśli obejmuje wyłącznie część spadku). Stronami umowy o dział spadku są wszyscy spadkobiercy, zarówno ustawowi jak i testamentowi.
Zawarcie umowy o dział spadku, w skład którego wchodzą nieruchomość, prawo użytkowania wieczystego, lokal stanowiący odrębną nieruchomość czy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, wymaga zachowania formy aktu notarialnego.
W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego obejmującego umowę o dział spadku, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.
Odrzucenie spadku
Zgodnie z brzmieniem art. 1012 ustawy Kodeks Cywilny spadkobierca może bądź przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi (przyjęcie proste), bądź przyjąć spadek z ograniczeniem tej odpowiedzialności (przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza), bądź też spadek odrzucić.
Odrzucenie spadku przybiera formę złożonego oświadczenia woli spadkobiercy i może zostać złożone przed sądem lub notariuszem. Do odrzucenia spadku dochodzi najczęściej w sytuacji, gdy w skład spadku wchodzą długi, których wysokość przewyższa wartość całego lub większości spadku. Spadkobierca może odrzucić spadek po spadkodawcy w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o tytule swojego powołania do spadku. Spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego obejmującego oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.
Zrzeczenie się dziedziczenia
Zgodnie z przepisami ustawy Kodeks Cywilny spadkobierca ustawowy może przez umowę z przyszłym spadkodawcą zrzec się dziedziczenia po nim, przy czym zrzeczenie się dziedziczenia obejmuje również zstępnych zrzekającego się, chyba, że umówiono się inaczej. Przedmiotem umowy zrzeczenia się dziedziczenia jest jedynie prawo do dziedziczenia ustawowego co oznacza, że skutki prawne takiej umowy nie dotyczą dziedziczenia testamentowego.
Skutki zrzeczenia się dziedziczenia następują dopiero z chwilą śmierci spadkodawcy czyli w momencie otwarcia spadku. W sytuacji zawarcia umowy zrzeczenia się dziedziczenia osoba, która zrzekła się dziedziczenia oraz jej zstępni (o ile nie umówiono się inaczej) zostają wyłączeni od dziedziczenia i traktowani są tak, jakby nie dożyli otwarcia spadku.
Umowa zrzeczenia się dziedziczenia nie ma charakteru osobistego wobec czego istnieje możliwość jej zawarcia również przez pełnomocnika posiadającego stosowne umocowanie w tym zakresie. Zrzeczenie się dziedziczenia może zostać uchylone przez umowę między tym, kto zrzekł się dziedziczenia, a tym, po kim się dziedziczenia zrzeczono.
Umowa zrzeczenia się dziedziczenia, jak również umowa obejmująca uchylenie się od zrzeczenia dziedziczenia, pod rygorem nieważności, wymagają zachowania formy aktu notarialnego.
W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego obejmującego umowę zrzeczenia się dziedziczenia, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.
Testament
Zgodnie z przepisami ustawy Kodeks Cywilny:
- rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament
- testament może zawierać rozrządzenia tylko jednego spadkodawcy
- spadkodawca może w każdej chwili odwołać zarówno cały testament, jak i jego poszczególne postanowienia
- sporządzić i odwołać testament może tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych
- testamentu nie można sporządzić ani odwołać przez przedstawiciela
Z chwilą śmierci spadkodawcy jego dotychczasowy majątek podlega dziedziczeniu przez spadkobierców ustawowych bądź staje się własnością osób, wskazanych w treści testamentu, obejmującego rozrządzenie przez spadkodawcę majątkiem na wypadek śmierci.
Istnieje szereg możliwości dotyczących rozrządzenia majątkiem na wypadek śmierci. Spadkodawca może sporządzić testament zwykły, w którym do całego spadku (w zakresie wszelkich składników wchodzących w skład masy spadkowej) powoła wskazane w jego treści osoby. Spadkodawca może również sporządzić testament z zapisem windykacyjnym, który umożliwia rozdysponowanie składnikami majątku, oznaczonymi co do tożsamości, konkretnie wskazanych w treści testamentu osobom.
Testament może również obejmować:
- zapisy stanowiące zobowiązanie do spełnienia określonego świadczenia majątkowego
- polecenia stanowiące zobowiązanie do oznaczonego działania lub zaniechania, przy jednoczesnym braku wskazania wierzyciela
- powołanie wykonawcy testamentu do sprawowania zarządu spadkiem, jego zorganizowaną częścią lub oznaczonym składnikiem
- pozbawienie zstępnych, małżonka i rodziców zachowku (wydziedziczenie)
W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego obejmującego testament, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.
Zarząd sukcesyjny
Celem wprowadzenia przepisów dotyczących zarządu sukcesyjnego jest przede wszystkim zapewnienie ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa po śmierci przedsiębiorcy.
Zarząd sukcesyjny może zostać ustanowiony za życia przedsiębiorcy, przy czym podejmując decyzję o ustanowieniu zarządcy osoba prowadząca działalność gospodarczą musi powołać odpowiednią osobę do pełnienia tejże funkcji oraz dokonać stosownego wpisu do CEIDG.
Zarząd sukcesyjny może zostać ustanowiony również po śmierci przedsiębiorcy. Wówczas zarządcę sukcesyjnego może powołać: małżonek przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku, spadkobierca ustawowy przedsiębiorcy lub jego spadkobierca testamentowy. W przypadku gdy jest kilku spadkobierców do powołania zarządcy sukcesyjnego niezbędna jest zgoda osób, którym łącznie przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku większy niż 85/100. Uprawnienie do powołania zarządcy sukcesyjnego wygasa z upływem dwóch miesięcy licząc od dnia śmierci przedsiębiorcy.
Zarząd sukcesyjny obejmuje zobowiązanie do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku oraz umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku.
Zarządca sukcesyjny:
- działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku
- dokonuje czynności zwykłego zarządu w sprawach wynikających z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku
- dokonuje czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu za zgodą wszystkich właścicieli przedsiębiorstwa w spadku, a w przypadku braku takiej zgody za zezwoleniem sądu
- może pozywać i być pozywany w sprawach wynikających z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku
- może zostać odwołany zarówno przez spadkobierców, jak i przez sąd w przypadku rażącego naruszenia swoich obowiązków oraz może zrezygnować z pełnienia tejże funkcji
Co do zasady zarząd sukcesyjny wygasa z upływem dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy, przy czym sąd z ważnych przyczyn może przedłużyć okres zarządu sukcesyjnego na czas nie dłuższy niż pięć lat od dnia śmierci przedsiębiorcy.
Ustanowienie zarządcy sukcesyjnego po śmierci przedsiębiorcy wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Powołanie zarządcy sukcesyjnego notariusz zgłasza do CEIDG niezwłocznie, przy czym nie później niż w następnym dniu roboczym po dniu powołania zarządcy sukcesyjnego.
W celu ustalenia danych oraz listy dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu notarialnego obejmującego protokół powołania lub odwołania zarządcy sukcesyjnego oraz sporządzenia aktu powołania lub odwołania zarządcy sukcesyjnego, w każdej konkretnej sprawie, proszę o kontakt osobisty, telefoniczny lub e-mailowy z tutejszą Kancelarią.